تبلیغات
مــاه ولــاء

مــاه ولــاء
قالب وبلاگ
كسایى مروزى
كسایى مروزى (341- بعد از 394 ه. ق.)
حكیم مجد الدّین ابو الحسن اسحاق كسایى مروزى از سرایندگان بنام قرن چهارم و پنجم، معاصر اواخر عهد سامانى و اوایل عهد غزنوى است. در آغاز شاعرى مدّاح بود و سلطان محمود غزنوى را مدح گفته و بعضى مدایحش در تذكره‌ها موجود است. ولى در اواخر عمر از این كار پشیمان گشت. این شاعر شیعى بوده و از نخستین شاعرانى است كه قصاید دینى و مطالب حكمى و پندهاى اخلاقى سروده و از این لحاظ مى‌ توان گفت كه او سر مشق ناصر خسرو در سرودن این گونه اشعار بوده است. از مجد الدّین كسایى جز اندك مایه سخن آبدار و شعر رنگین در دست نیست. امّا آنچه كه در اختیار داریم ممتاز است و لطیف، خیال انگیز و پر نكته، درخور بزرگداشت و مغتنم و در ردیف اشعار طراز اوّل زبان فارسى. در سبب تخلّص وى نیز به «كسایى» نظرهاى گوناگونى اظهار شده كه همه مبنى بر حدس و احتمال است. واله و هدایت نوشته‌اند سبب این تخلّص آن است كه كسوت زهد در بر داشته و كلاه فقر بر سر مى‌گذاشته است ... برخى گفته‌ اند كه چون بافنده یا فروشنده كسا بوده به كسایى معروف شده ... محمّد امین ریاحى سبب تخلّصش را با نسبت او به تشیّع و توجّه به حدیث كسا مربوط مى‌داند. زادگاه كسایى را همه ارباب تذكره، شهر مرو نوشته‌اند. بنا به نقل واله داغستانى (صاحب ریاض الشعرا) و هدایت (صاحب مجمع الفصحا) كسایى عمرى دراز داشته و شاید تا زمان به شهرت رسیدن ناصر خسرو در قید حیات بوده است و ناصر خسرو كه به‌سال 394 ه تولّد یافته با وى معارضاتى داشته و در اشعار خود مكرّر از كسایى نام برده است.

كسایى پس از ترك دربار و اختیار كردن گوشه انزوا، طریق زهد و تقوا و وارستگى و طاعت حق پیش گرفت و به سرودن اشعار پندآمیز پرداخت و در منقبت و مدح پیغمبر اكرم (ص) و اولاد طاهرش شعرهایى به نظم آورد. با این كه كسایى دیوان اشعارى داشته كه تا نیمه دوم قرن ششم موجود بوده ولى متأسّفانه از بین رفته است، زیرا در زمان تألیف كتاب معتبر النقض، دیوان كسایى به رؤیت مؤلّف كتاب مذكور رسیده بود چنان كه او در این باره مى‌نویسد: «همه ذكر مناقب و مدایح پیغمبر اكرم و آل طاهرین اوست ...» .

همان طور كه اشاره شد كسایى از شیعیان و معتقدان به خاندان عصمت و طهارت بود و آنچه نیز موجب جلوه و برجستگى خاص وى در میان سایر سخنوران گردیده، یكى همین اعتقاد وى به مذهب تشیّع و اخلاص او به خاندان پیغمبر اكرم (ص) است كه این نكته از پاره‌ اى از اشعار بازمانده او استنباط مى‌شود. بالاتر از همه، سخن نویسندگانى معتمد و موثّق درباره او كه خود مؤیّد این معنى است. مانند قول صاحب النقض ... با توجّه به تعصّبات شدید مذهبى در قرن چهارم و پنجم و به عهد پادشاهى غزنویان و سلجوقیان سخن از مدح و منقبت على و اولاد او گفتن كارى ساده و آسان به نظر نمى‌رسید و مستلزم داشتن ایمانى كامل و شهامتى كم نظیر بود.

و این كسایى مروزى است كه در چنین دورانى على را زین الاصفیا و فخر اولیا و امام المتقین و ركن مسلمانى مى‌داند و او را فاضل‌تر از همه كس بعد از نبى اكرم مى‌شمارد و به بانگ بلند مى‌سراید:        
                         
مدحت كن و بستاى كسى را كه پیمبر
بستود و ثنا كرد و بدو داد همه كار

آن كیست بدین حال و كه بوده‌ست و كه باشد
جز شیرِ خداوندِ جهان حیدر كرّار

این دین هُدى را به مَثَل دایره‌اى دان‌
پیغمبر ما مركز و حیدر خطِ پرگار

علم همه عالم به على داد پیمبر
چون ابر بهارى كه دهد سیل به گلزار

در آن روزگار تیرگى و تعصّب كه برخى از كوردلان بى ایمان براى على و اولاد او قائل به هیچ گونه فضایلى نبودند و گاهى براى دشنام و طعن و لعن او نیز محملى مى‌ تراشیدند.سخن از تولّاى على (ع) به میان آوردن و او را برترین خلق خدا بعد از پیغمبر اكرم خواندن كار وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ‌ بود ... جاى تأسف بسیار است دیوانى كه به قول صاحب النقض و مؤلّف لباب الالباب همه مناقب خاندان على و اولاد اوست امروزه از بین رفته و جز چند بیتى منقول در لباب الالباب و قصیده‌ اى در مدح حیدر كرّار اثرى در دست نیست.
درباره وبلاگ


آبی تر از آسمان بود و پاک تر از باران .دستش را به آسمان می برد و ستاره ها را در سفره خالی ما می نشاند . بهار را به تساوی تقسیم می کرد و سهم خود را به آنکه محتاج تر بود می بخشید.کبوتر از دست او دانه می چید و ماه از روی او روشنی می گرفت . نخل تنهایی اش را می شناخت . چاه زمزمه اش را می شنید و غدیر آن آبگیر زخمی حیران بردباری اش بود .غم و غریبی و غربت ، اشک و آه او را همدم می شدند و از کوفه تا کربلا عشق بود که می کاشتند . نماز به تلاوت او می بالید و او به تلاوت نماز . اخمهایش را باز می کرد و آدم شعر بهشت را می سرود . او ساده بود به رنگ صبح و مرد بود به رنگ خدا. آری او علی ، ماه ولاء بود .

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
آخرین بروز رسانی :